Logo
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
10 Jun 2020

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Post by Mara Venieri

To κοινό σημείο των επιχειρήσεων και των οικογενειών είναι πως τα μέλη και των δυο μοιράζονται χρόνο, αξίες και ιδανικά. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, αναφερόμαστε στις επιχειρήσεις που τα μέλη τους έχουν δεσμούς αίματος. Οι δυο στις τρεις επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι οικογενειακές επιχειρήσεις. Σύμφωνα με έρευνες, μια στις τρεις επιχειρήσεις συνεχίζεται στην επόμενη γενιά, ενώ μόλις το 10% περνάει στην τρίτη.

Το δυνατό σημείο των οικογενειακών επιχειρήσεων είναι η επιμονή, η υπομονή και ο ζήλος που έχουν τα μέλη – στελέχη για να θέσουν γερές βάσεις και να εξασφαλίσουν την βιωσιμότητα και την ανάπτυξή της. Η επένδυση στην οικογενειακή επιχείρηση είναι επένδυση στο μέλλον. Επίσης, τα άτομα της οικογένειας έχουν συνήθως εντονότερη συναισθηματική σύνδεση και λιγότερες απαιτήσεις από έναν υπάλληλο εκτός της οικογένειας, ενώ συγχρόνως επενδύουν πολύ προσωπικό χρόνο στην βελτίωση και την επέκταση της εταιρείας.

Ποιοι είναι όμως οι χρυσοί κανόνες για την ομαλή λειτουργία και την ανάπτυξη της επιχείρησης, την ισορροπία ανάμεσα στους ρόλους και την ευτυχισμένη οικογενειακή ζωή?

Ανακαλύψτε παρακάτω τους 7+1 χρυσούς κανόνες για την εξασφαλισμένη επιτυχία της οικογενειακής επιχείρησης:

1. Επένδυσε στο ομαδικό πνεύμα και στην ισότητα

Μην δημιουργείς δυο κατηγορίες υπαλλήλων, τους “εντός” και “εκτός” οικογένειας. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να μην υπάρχει ειδική μεταχείριση στα μέλη της οικογένειας σου, γιατί κάτι τέτοιο προβληματίζει και απογοητεύει τους υπόλοιπους. Σε κανέναν δεν αρέσει να νιώθει πως δουλεύει σε ένα περιβάλλον που δεν υπάρχει χώρος για ανάπτυξη και εξέλιξη, επειδή δεν συνδέεται με δεσμό αίματος. Η τακτική αυτή, μακροπρόθεσμα, μειώνει τα κίνητρα και την αποδοτικότητα, ενώ ο υπάλληλος θα αναζητήσει ένα νέο εργασιακό περιβάλλον, στο οποίο θα νιώθει ίσο μέλος και θα του προσφέρει ασφάλεια με ίση μεταχείριση και αντιμετώπιση.

2. Μοίρασε ρόλους και βάλε όρια 

Σίγουρα σε μια οικογενειακή επιχείρηση όλοι κάνουν τα πάντα, αλλά είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν ευδιάκριτοι ρόλοι και να είναι ξεκάθαρες οι αρμοδιότητες όλων. Όρισε στον καθένα έναν τίτλο με συγκεκριμένα καθήκοντα και υποχρεώσεις, ώστε οι υπόλοιποι συνεργάτες να διαχωρίσουν και αυτοί τα όρια για να μπορέσει να λειτουργήσει ο μηχανισμός.

3. Αφήστε την “δουλειά” στη “δουλειά”.

Ίσως είναι το πιο δύσκολο από όλα.

Το κλειδί για την διατήρηση της ισορροπίας ανάμεσα στην επιχείρηση και την οικογένεια είναι να συμπεριφέρεσαι και στους δυο θεσμούς με σεβασμό.

Άφησε την δουλειά στο γραφείο, στο κατάστημα ή στο εργοστάσιο. Πρακτικά, γνωρίζω από πρώτο χέρι πόσο δύσκολο είναι, αλλά αναρωτήσου αν την στιγμή που συζητάς θέματα της επιχείρησης στο σπίτι, ανακυκλώνεις απλά τα αρνητικά και τα προβλήματα ή αν συζητάς κάτι δημιουργικό που θα ωφελήσει εσένα, την οικογένεια σου και την επιχείρηση σου. Ένα μυστικό για την ισορροπία είναι να ορίσεις τον χρόνο και τον χώρο του σπιτιού που θα μιλάς για δουλειά. Για παράδειγμα, ένα τέταρτο την ημέρα στον χώρο της κουζίνας. Αν δεν μπορείς να αφήσεις την δουλειά στην δουλειά, βάλε κανόνες που θα προστατέψουν όλα τα μέλη και τους θεσμούς της επιχείρησης και της οικογένειας.

4. Κλειδώστε τα συναισθήματα έξω από την επιχείρηση

Η ιδιαίτερη μεταχείριση των μελών της οικογένειας, είτε καλή είτε κακή, είναι κοινή στις οικογενειακές επιχειρήσεις. Προσέξτε να μην επιβραβεύετε ή τιμωρείτε κάποιον, μόνο επειδή είναι μέλος της οικογένειας. Αν όλοι οι υπάλληλοι πρέπει να τηρούν τους κανόνες, θα πρέπει και τα μέλη της οικογένειας να σέβονται και να τηρούν εξίσου τους κανόνες, σε άλλη περίπτωση θα πρέπει να υπάρχει συμμόρφωση. Παράλληλα, όταν κάνουν εξαιρετική δουλειά θα πρέπει να ανταμείβονται. Συμπεριφερθείτε σε όλους τους υπαλλήλους -συμπεριλαμβανομένων των μελών της οικογένειας και των φίλων- όπως ακριβώς τους αξίζει.

5. Μυστικά VS ειλικρινή και ανοιχτή επικοινωνία

Όταν εκμυστηρεύεσαι πράγματα και καταστάσεις της επιχείρησης στους φίλους και στους συγγενείς που δουλεύουν μαζί σου και αυτά διαρρέουν ή έρχεται η στιγμή που το μαθαίνουν όλοι, τότε προκαλείται μια δυσανασχέτηση και μια σύγχυση στην υπόλοιπη ομάδα. Κανείς δεν θέλει να είναι εκτός παιχνιδιού και να νιώθει στο περιθώριο. Η ικανότητα να έχεις μια ανοιχτή και ειλικρινή επικοινωνία με όλους είναι αυτή, που θα σε αναδείξει σε ηγέτη και θα προσελκύσει όλα τα άτομα να νιώσουν κομμάτι της οικογένειας και να προσφέρουν περισσότερα

6. Ξεχώρισε το ταμείο της οικογένειας από το ταμείο της επιχείρησης.

Μια πολύ κακή ιδέα και τακτική είναι να βάζεις στη μισθοδοσία άτομα της οικογένειας, που δεν δουλεύουν στην επιχείρηση ή δεν συμβάλλουν πραγματικά στην επιχείρηση.  

Σκέψου μήπως τα άτομα της οικογένειας παραβιάζουν τους κανόνες της επιχείρησης? Για παράδειγμα χρησιμοποιεί κάποιος το εταιρικό αυτοκίνητο για προσωπική χρήση, χρησιμοποιεί τους χώρους της δουλειάς για προσωπικούς σκοπούς, πληρώνει τις διακοπές από τον λογαριασμό της εταιρείας ή καλύπτει από τους εταιρικούς λογαριασμούς τα προσωπικά του έξοδα?

Κάθε φορά που νιώθεις ότι κάποιος παραβιάζει τα όρια, αναρωτήσου τι θα έκανες αν στην θέση του συγγενή σου ήταν κάποιος υπάλληλος εκτός της οικογένειας. Τότε θα πάρεις την σωστή απόφαση.

Είναι λογικό να είμαστε συναισθηματικά πιο ευάλωτοι στην οικογένεια και στους κοντινούς μας φίλους, αλλά η διοίκηση μιας επιχείρησης απαιτεί σωστή, δίκαιη και ίση μεταχείριση απέναντι σε όλα τα μέλη της ομάδας

7. Αναθεωρήστε τις προσδοκίες σας, συζητήστε για αυτά που περιμένετε

Σίγουρα οι προσδοκίες μας από κάποιον συγγενή μας είναι μεγαλύτερες, αλλά να θυμάστε ότι το ίδιο ισχύει και για εσάς προς αυτούς. Είναι πολύ σημαντικό να θυμάσαι πως δεν αντέχουν όλα τα μέλη της οικογένειας σου την πίεση ή δεν μπορούν να λάβουν αποφάσεις που θα βοηθήσουν την επιχείρηση να προχωρήσει πιο μπροστά. Αρκετές φορές τα μέλη των οικογενειακών επιχειρήσεων έχουν προδιαγεγραμμένο επαγγελματικό μέλλον και σίγουρη επαγγελματική αποκατάσταση, γεγονός που τους επαναπαύει. Να θυμάσαι πως ακόμα και αν πρόκειται για τα παιδιά σου, όπου έχουν μεγαλώσει σε ένα κοινό σύστημα αξιών και τους έχεις εμφυσήσει την κουλτούρα της επιχείρησης, δεν σημαίνει ότι θέλουν να γίνουν επιχειρηματίες ή ότι θέλουν να αναλάβουν τα ηνία. 

8. Δημιούργησε μικρά projects και αύξησε τα κανάλια πωλήσεων

Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουν όλοι να διοχετεύσουν τις ηγετικές τους ικανότητες και τις επιχειρηματικές τους ορμές. Αν για παράδειγμα, διατηρείς μια επιχείρηση με τον σύζυγό σου, ας αναλάβει ο ένας από τους δυο να χτίσει το eshop της επιχείρησης, αυξάνοντας τους πιθανούς πελάτες και φυσικά τα έσοδα. Αν έχετε μια βιοτεχνία με τα παιδιά σου, πρότεινέ τους να αναλάβουν την εξαγωγική δραστηριότητα. Σίγουρα δεν είναι εύκολο, αλλά πηγαίνοντας λίγα χρόνια πίσω, θα διαπιστώσεις πως και αυτό που έχτισες δεν ήταν εύκολο.

Οι δικοί μας άνθρωποι, όμως, εκτός από στενοί συνεργάτες στις οικογενειακές επιχειρήσεις είναι συνήθως και τα άτομα που θέλουμε να μιλήσουμε όταν κάτι δεν πάει καλά, ο “σάκος του μποξ” μας, τα άτομα που θέλουμε να μοιραστούμε τους προβληματισμούς και τις ανησυχίες μας.

Όσα όρια και να θέσουμε, όταν το βράδυ κάνεις βόλτες ανησυχόντας αντί να κοιμάσαι, ή ξενυχτάς πάνω από τα χαρτιά, είναι λογικό να αναιρεθούν.

Σε αυτήν την περίπτωση, μια από τις καλύτερες κινήσεις θα ήταν να συμβουλευθείς έναν ειδικό, ένα σύμβουλο επιχειρήσεων. Και θα αναρωτηθείς – εύλογα – μπορεί ένας “ξένος” να νοιαστεί για μένα και την επιχείρηση μου περισσότερο από την οικογένεια μου? Ναι, μπορεί να νοιαστεί εξίσου! Γιατί οι επιχειρήσεις χρειάζονται πάντα μια εξωτερική ματιά, καθώς και την επεξεργασία των δεδομένων αντί για συναισθηματισμούς. Ο σύμβουλος είναι εκεί ακριβώς για να μοιραστείς αυτούς τους φόβους και τις ανησυχίες, να σε βοηθήσει να δεις ξεκάθαρα το επόμενο βήμα και να χτίσετε όλοι μαζί μια επιτυχημένη στρατηγική.

Η οικογενειακή επιχείρηση είναι μια πρόκληση.

Είναι δύσκολο να ισορροπείς ανάμεσα στην επαγγελματική επιτυχία και στην οικογενειακή ευτυχία, εφαρμόζοντας όμως τα παραπάνω θα τα καταφέρεις! Ο πυρήνας της επιχείρησης σου αποτελείται ήδη από άτομα που νοιάζονται στο έπακρο για την βιωσιμότητα και την ανάπτυξη της εταιρείας, οπότε αυτό που έχεις να κάνεις είναι να εμπλουτίσεις την ομάδα με άτομα που πιστεύεις πως μπορούν να μοιραστούν τις ίδιες αξίες. Μέσα από ένα κοινό σύστημα αξιών, θα δημιουργήσεις μια ενιαία εταιρική κουλτούρα που θα ωθήσει στην μακροημέρευση και σταθερή ανάπτυξη της επιχείρησης σου.

* Η δική μου οικογενειακή επιχείρηση ξεκίνησε πριν από 8 χρόνια στην Β. Ελλάδα μαζί με την μητέρα μου. Ανήκει στον κλάδο της εκπαίδευσης. Είναι ένα 4οροφο κέντρο πολιτισμού, το οποίο απασχολεί 30 και πλέον εργαζόμενους και φέρει την αναγνώριση του Υπουργείου Πολιτισμού.

1 Comments

Δημήτρης Σάρδης 11 June 2020 at 22:03 - Reply

Πολυ εύστοχο άρθρο και αρκετά ενδιαφέρον. Κρύβει μεσα του πολλές αλήθειες και πρακτικές στις οποίες οι περισσότεροι ενδίδουμε .
Βρήκα πολυ χρήσιμες τις παραινέσεις του.

Leave a Comment